İnşaat ve taahhüt işleri için muhasebe
Yıllara sâri işler, hakediş takibi, taşeron ve şantiye maliyetleri ile kat karşılığı projelerde vergi düzeni.
İnşaatta muhasebe, işin türüne göre kökten değişir: özel inşaat, kat karşılığı ve taahhüt işi birbirinden farklı kayıt ve vergileme düzeni gerektirir. Yanlış kurgu, yıllar sonra düzeltilmesi çok pahalı bir yapı bırakır.
Birden fazla yıla yayılan taahhüt işlerinde kâr, işin bittiği dönemde beyan edilir; bu arada yapılan hakedişlerden stopaj kesilir. Dosyanın bu mantığa göre kurulmaması, hem geçici vergiyi hem de yıl sonu tablosunu bozar.
Öne çıkan vergi başlıkları
Yıllara sâri inşaat ve onarım işleri
Birden fazla takvim yılına yayılan taahhüt işlerinde kazanç, işin bittiği yıl beyan edilir. Hakedişlerden yapılan stopaj, o yılın vergisinden mahsup edilir.
Şantiye ve proje bazlı maliyet
Her proje ayrı maliyet merkezinde izlenir. Malzeme, işçilik, taşeron ve genel giderlerin projelere dağıtımı yazılı bir yönteme bağlanır.
Taşeron ve alt yüklenici ilişkisi
Taşeron hakedişlerinde tevkifat, teminat kesintileri ve SGK ilişiksizlik belgesi süreci birlikte yürütülür.
Kat karşılığı ve arsa payı devri
Kat karşılığı projelerde arsa sahibi ile müteahhit arasındaki teslim, ayrı bir vergileme konusudur. Sözleşme metni kayıt düzenini doğrudan belirler.
Sık yapılan hatalar
Projeleri tek hesapta toplamak
Proje bazlı maliyet tutulmadığında hangi işin kâr, hangisinin zarar ettiği görünmez; yıllara sâri işlerde beyan da yanlış çıkar.
Hakediş ile faturayı karıştırmak
Hakediş onayı ile fatura tarihi farklı olabilir. Dönem kaymaları geçici vergiyi bozar.
Şantiye giderlerini belgesiz bırakmak
Nakit yürütülen küçük şantiye harcamaları belgelenmediğinde maliyet düşük, kâr yüksek görünür.
SGK asgari işçilik hesabını sona bırakmak
İlişiksizlik belgesi aşamasında çıkan eksik işçilik farkı, iş bittikten sonra ciddi bir maliyet kalemi olarak gelir.
Sık sorulanlar
Yıllara sâri işte geçici vergi veriyor muyum?
Yıllara sâri işin kazancı iş bitiminde beyan edildiği için bu iş kapsamındaki kazanç geçici vergiye konu edilmez; ancak aynı şirketin diğer faaliyetleri için yükümlülük devam eder.
Kat karşılığı işte fatura ne zaman düzenlenir?
Teslimin gerçekleştiği anda düzenlenir; teslimin ne zaman gerçekleştiği ise sözleşme ve fiili duruma bakılarak belirlenir. Proje başında bunu netleştirmek gerekir.
Taşerona ödeme yaparken nelere dikkat etmeliyim?
Sözleşme, hakediş, fatura ve SGK bildirimlerinin birbirini tutması gerekir. Taşeronun SGK borcu, iş bitiminde sizin ilişiksizlik belgenizi de etkileyebilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve mali müşavirlik hizmeti yerine geçmez. Oranlar, hadler ve istisna koşulları değişebilir; kendi durumunuza uygulamadan önce bize danışın.